15 Kasım 2026 · 1 dk okuma
İngiltere’de çanlar ezgiyle değil, matematiksel dizilerle çalınıyor
İngiltere’de 17. yüzyıldan beri sürdürülen change ringing geleneğinde ağır kilise çanları, ezgiler yerine matematiksel sıralar ve geometrik yöntemlerle çalınıyor. Gönüllü bulmak zorlaşırken ustalar geleneği yaşatıyor.

İngiltere’de 17. yüzyılda başlayan “change ringing” geleneği, kilise kulelerindeki çanların bilinen ezgiler yerine matematiksel sıralarla çalınmasına dayanıyor. Çan çalanlar, her turun ardından vuruş sırasını değiştirerek belirli yöntemleri uyguluyor.
Farklı kulelerde beş, sekiz ya da 12 çan bulunabiliyor. Her çan, büyük bir tahta tekerleğe bağlı urganla kontrol ediliyor; ters çevrilmiş konumdan hareket eden çanlar, ses çıkarmak için tam daire çizerek sallanıyor ve yeniden dengede kalıyor.
Çan çalanlar nota değil, her çanın vuruş sırasındaki hareketini belirleyen geometrik algoritmaları ezberliyor. Plain Bob, Grandsire ve Cambridge Surprise, yüzlerce yıllık yöntemler arasında yer alıyor.
400 yıllık tarihi bir kilisenin kulesinde pratik yapan sekiz kişilik gönüllü ekip, haftada bir ya da iki kez çalışıyor. Her çan için bir kişinin gerektiği belirtilirken gönüllü bulmanın giderek zorlaştığı, yeni başlayanların ise tecrübeli çan çalanlar tarafından genellikle sekiz haftada yetiştirildiği aktarılıyor.
Ağırlıkları 250 ila 900 kilogram arasında değişen çanları çalmak, urganları belirli sıraya ve zamanlamaya göre çekip bırakmayı gerektiriyor. 87 yaşındaki Bay Hamilton, bu sanata 17 yaşında başladığını ve hâlâ sürdürdüğünü anlatıyor; eskiden düzenlenen çan çalma yarışmalarının Covid’le kesintiye uğradığını ve o zamandan beri yapılmadığını söylüyor.
Peal adı verilen kesintisiz çalma yöntemi, geleneğin en ileri uygulamalarından biri. Yedi çanla mümkün olan 5 bin 40 farklı sıranın hiçbiri tekrarlanmadan çalınıyor; performanslar genellikle üç ya da dört saat sürerek hem zihinsel odaklanma hem de fiziksel dayanıklılık gerektiriyor.
1896’nın eylül ayında kilisenin çanları, Kraliçe Victoria’nın tahtta en uzun kalan kraliyet üyesi olması şerefine aralıksız 3 saat 10 dakika çalınmış.
Bu gelişmeyle ilgili akış
15:0016 Kasım 2026
- Kültür SanatRobert Pattinson, Denis Villeneuve imzalı Bond 26’da 007 olacak
Yeni James Bond açıklandı: Robert Pattinson, Denis Villeneuve’ün yöneteceği serinin 26. filminde 007’yi canlandıracak. Çekimlerin önümüzdeki yıl İngiltere’de başlaması planlanıyor.
- Kültür SanatAyvalık’ta çocuk sanat festivali 18-20 Kasım’da düzenlenecek
Ayvalık Belediyesi, FA! Çocuk ve FA Kültür Sanat Yaşam Derneği iş birliğiyle düzenlenecek festivalde çocukları 18-20 Kasım 2026’da sanat, kültür ve doğa etkinliklerinde buluşturacak.


