İçeriğe geç

17 Kasım 2026 · 1 dk okuma

Kasım 2024'te Amazon'daki paneller kaldırıldı

Böylece 23 yıllık yapay kuraklık sona erdi. Deney boyunca büyük ağaçlar azalırken orman daha kısa ve seyrek bir yapıya dönüştü.

Amazon'daki 23 yıllık kuraklık deneyi ormanın yapısını değiştirdi

Brezilya'nın Pará eyaletindeki Caxiuanã Ulusal Ormanı'nda 2001'de başlatılan Esecaflor projesi kapsamında, yaklaşık 10 bin metrekarelik bir alanda yapay kuraklık oluşturuldu. Bilim insanları, deneyle Amazon ağaçlarının uzun süreli susuzluğa nasıl tepki verdiğini araştırdı.

Araştırmacılar, ağaçların altına yerleştirdikleri 6 bin şeffaf plastik panelle yağmur suyunun yaklaşık yüzde 50'sini topraktan uzaklaştırdı. Aynı büyüklükteki başka bir alan ise karşılaştırma için doğal koşullarında bırakıldı.

Deneyin ilk üç yılında büyük bir değişiklik gözlenmedi. Beşinci yıldan itibaren özellikle büyük ağaçlar ölmeye başladı; sekizinci yılın sonunda ormandaki toplam bitkisel kütlenin yaklaşık yüzde 40'ı kayboldu.

İlerleyen yıllarda kayıp yüzde 50'ye yaklaşırken büyük ağaçların azalması su rekabetini düşürdü ve daha küçük ağaçlar büyümeyi sürdürdü. Orman böylece daha kısa ve seyrek ağaçlardan oluşan farklı bir yapıya dönüştü.

Araştırmacılar, Kasım 2024'te panelleri kaldırarak 23 yıl süren yapay kuraklık uygulamasını sona erdirdi. Yağmur suyu yeniden toprağa ulaşmaya başlarken bilim insanları ormanın toparlanma sürecini incelemeye geçti.

Deney, Amazon ormanlarının uzun süreli kuraklıkta tamamen yok olmak yerine farklı bir yapıya dönüşebileceğini gösterdi. Ancak büyük ağaçların kaybı ormanın karbon depolama kapasitesini de önemli ölçüde azalttı.

Uzmanlara göre kaybolan büyük ağaçların yeniden yetişmesi onlarca, hatta yüzlerce yıl sürebilir. Yağışların normale dönmesi, ormanın kısa sürede eski hâline kavuşacağı anlamına gelmiyor.

Bu gelişmeyle ilgili akış

18:0017 Kasım 2026

  1. Dünya13 Kasım’daki uçuş kesintisinin ardından 50,1 milyar dolar istendi

    ABD yönetimi, 13 Kasım’da ülke genelinde uçuşların durmasına yol açan altyapıyı yenilemek için Kongre’den 50,1 milyar dolar talep etti; uçuşlar daha sonra yeniden başlamıştı.

    ABD yönetimi, hava trafik sistemini yenilemek için 50,1 milyar dolar istedi
  2. Gündem13 Kasım'daki uçuş kesintisi için Demokratlardan rapor talebi

    ABD genelinde uçuşların durdurulduğu 13 Kasım'daki iletişim sorununun ardından Senato Demokratları, FAA'den kapsamlı soruşturma ve önlem planı istedi.

    ABD'li Demokrat senatörler uçuş kesintisinin nedenini ve önlemleri soruyor

15:0017 Kasım 2026

  1. Dünya16 Kasım'daki sondajda gaz çıktı, bulut aynı gece azaldı

    Chiquita Canyon'da gaz çıkışından etkilenen altı kişi sağlık kuruluşlarına götürüldü. İtfaiyenin ölçümlerinde tehlikeli düzey saptanmadı; olay araştırılıyor.

    Kaliforniya'daki çöp sahasında sondaj gazı yüzeye taşıdı, 6 kişi etkilendi

17:0017 Kasım 2026

  1. SporMardin 1969 Spor, 21 Kasım’daki maça hazırlanıyor

    Mardin ekibi antrenmanını sürdürdü; Bandırmaspor karşılaşması 21 Kasım Cumartesi günü saat 13.30’da Mardin 21 Kasım Şehir Stadı’nda oynanacak.

    Mardin 1969 Spor, Bandırmaspor maçına Hamzabey’de hazırlanıyor

15:0017 Kasım 2026

  1. DünyaPaşinyan’ın muz yolculuğu 16 Kasım akşamı sona erdi

    11 Kasım’da Antalya’da başlayan paylaşım zincirinde muz Dublin ve Ermenistan’a uğradı; Paşinyan 16 Kasım akşamı onu yiyerek yolculuğu tamamladı.

    Paşinyan’ın Antalya’dan başlayan muz yolculuğu 16 Kasım’da sona erdi

19:0017 Kasım 2026

  1. Dünya17 Kasım'da Abdanan'da binlerce kişi protesto düzenledi

    14 Kasım’daki kazada 13 işçinin ölmesinin ardından düzenlenen gösterilerde yetkililerin istifası istendi; protestoların Abdanan ve çevresiyle sınırlı kaldığı bildirildi.

    İlam'daki iş kazası protestoları rejim karşıtı gösterilere dönüştü
 
Dakika Dakika Muhabir.App platformu üyesidir.